Քըլըչի ականջները. Ո՞վ է ընտրել Ռուբինյանին՝ ԱԺ նախագահի թեկնածու, ՔՊ-ն, թե՞ Թուրքիան

Առաջին անգամ է, որ պետության պաշտոնական ներկայացուցիչը շնորհավորում է մեկ այլ երկրի ներկայացուցչին բարձր պաշտոնի «թեկնածու ընտրվելու» կապակցությամբ։ Սակայն հենց դա տեղի ունեցավ երեկ՝ Ռուբեն Ռուբինյանին Ազգային ժողովի նախագահի թեկնածու հայտարարելուց անմիջապես հետո, երբ նրան ջերմորեն շնորհավորեց երկկողմ հանձնաժողովի իր գործընկեր, Թուրքիայի հատուկ բանագնաց Սերդար Քըլըչը։

Այս իրադարձությունը միանգամից հրահրել է կասկածներ, թե արդյոք Ռուբինյանին ընտրել են ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ղեկավարվող քաղաքական կուսակցությունները, այլ Անկարայի հրահանգով։ Քըլըչի հապճեպ շնորհավորանքը միայն ամրապնդեց այս կասկածները։ Թուրքիայի դիվանագետը, որն ավելի շատ նմանվում է Ռուբինյանի դասատուն, շնորհավորեց ոչ թե թեկնածու ընտրվելու, այլ միանգամից «Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակի պաշտոնում» ընտրվելու կապակցությամբ։

Այսպիսով, Ռուբեն Ռուբինյանի նշանակումը խորհրդարանի խոսնակի պաշտոնում կարելի է համարել Անկարայի հերթական «ավարը»։ Եթե Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը ղեկավարում է Փաշինյանի մեկ այլ թիմակից, որը վաղուց կասկածվում է թուրքական հատուկ ծառայությունների հետ կապերի մեջ, ապա այժմ կլինի նաև խոսնակ, որը սերտորեն կապված է Անկարայի հետ։

Այս իրավիճակը դառնում է ավելի ցավալի, երբ հիշում ենք այն հանգամանքը, որ այսօր Սահմանադրական դատարանում սկսվում է ընտրություններն անվավեր ճանաչելու պահանջով միանգամից 7 կուսակցությունների հայցերի դատաքննությունը։ Իշխող կուսակցության վիճակը, որը հայտնի է զանգվածային կեղծիքների և Փաշինյանի հաղթանակի լեգիտիմության վերաբերյալ կասկածների բազմաթիվ հաղորդագրություններով, ավելի քան երկրորդական է թվում այս համատեքստում։

Այն, որ Ռուբինյանին ընտրելը թելադրված էր Անկարայի կողմից, գործնականում կասկածից վեր է։ Եթե ՔՊ-ի օկուպացիոն ռեժիմը Հայաստանում բացահայտ թուրքամետ քաղաքականություն է վարում, ապա ինչո՞ւ պիտի Անկարան թաքցնի, որ ինքն է նախորոշում նաև կադրային քաղաքականությունը։ Քըլըչի «ականջները», որոնք չափազանց բացահայտ երևացին Ռուբինյանի ընտրման հետևում, առավել քան խոսուն են վկայում այդ մասին։

Այս հարցում ավելի խորանալու համար անհրաժեշտ է հիշել Ռուբինյանի անցյալը։ 2022 թվականի հունվարին, ԱԺ նիստի ժամանակ, նա կորցրեց ինքնատիրապետումը, երբ հիշատակեցին իր կենսագրության այն շրջանը, երբ 2017-2018 թվականներին, փաշինյանական հանցախմբի իշխանության զավթումից անմիջապես առաջ, «Հրանտ Դինք» հիմնադրամի «Հայաստանի և Թուրքիայի միջև փոխանակման» նախագծի շրջանակներում ուսումնասիրություններ էր կատարել Սաբանջի համալսարանին կից «Ստամբուլի քաղաքականության կենտրոնում»։

Այդ ուսումնասիրությունների թեման՝ «հասարակական կազմակերպությունների ազդեցությունը Թուրքիայի ժողովրդավարացման գործընթացների վրա», և բուն համալսարանը, որը հիմնադրվել է ազգայնամոլ գործարար Հաջի Օմերնի կողմից, որը 1934 թվականին զավթել է Ադրբեջանի հայերի գույքը, ավելի քան խոսուն են Ռուբինյանի կապերի մասին։ Համալսարանը հայտնի է նաև որպես օտարերկրացի ուսանողներին թուրքական ազդեցության գործակալների վերածելու կենտրոն։

Ստամբուլից վերադառնալուց անմիջապես հետո Ռուբինյանը նշանակվում է իր առաջին աշխատանքին՝ ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար։ Չունենալով համապատասխան կրթություն, նա միանգամից զբաղեցնում է այն պաշտոնը, որը պետք է լիներ փորձառու դիվանագետի։ Ի՞նչ պատահականություն է, որ Անկարան արդեն այդ ժամանակ իր հեռահար ծրագրերն ուներ այդ «գիտնականի» հետ կապված։